Udruženje građevinarstva i industrije građevinskog materijala

Građevinarstvo u Republici Srpskoj zauzima značajno mjesto u privredi Republike Srpske.
U poslijeratnom periodu uspjelo se veoma brzo konsolidovati i angažovati svoje potencijale i postići značajne rezultate naročito u obnovi i izgradnji porušenih objekata, stambenog fonda, izgradnji puteva i drugih objekata infrastrukture. Postalo je oblast proizvodnje koje ima veliki uticaj na ukupan razvoj privrede Republike Srpske. Osnovni cilj sektora građevinarstva je uključivanje građevinske operative u investicione radove u Republici Srpskoj i zemljama okruženja, odnosno dobijanje poslova na međunarodnom tržištu rada. Građevinska preduzeća "Krajina" a.d. Banja Luka,  "Integral - Inženjering" i “Niskogradnja” Laktaši, "Građenje" Pale, “Gradip” a.d. Prnjavor, “Una”a.d. K.Dubica, jedna su od najvećih preduzeća u Republici Srpskoj. Bogato iskustvo, reference i tradicija ovih preduzeća u izvođenju građevinskih radova su i te kako poznate na gradilištima u zemljama  širom svijeta: Alžir, Irak, Rusija, Libija, SR Njemačka.
Izvoz građevinskih usluga ne odvija se na željenom nivou zbog nedovoljne finasijske podrške građevinskim preduzećima, koja obavljaju radove u inostranstvu.

Građevinarstvo čine preduzeća koja se bave poslovima:visokogradnje, niskogradnje, hidrogradnje, izolaterskim, instalaterskim radovima u građevinarstvu, inženjering i projektovanjem.Vrijednost izvršenih građevinskih radova u Republici Srpskoj za 2007. godinu je 557.266.000 KM što je veće za 29,6% u odnosu na 2006. godinu. U oblasti visokogradnje ostvarena je vrijednost od 275.230.000 KM, od čega je 110.750,000 vrijednost izgradnje stambenih objekata. Značajnija preduzeća koja se bave visokogradnom su: GP “Krajina”a.d., Banjaluka, “Integral-inžinjering a.d. Laktaši, “Građenje”a.d. Pale, GP “Una”a.d. K.Dubica, GP ”Vranica” a.d. Banjaluka“Gradip” a.d. Prnjavor.
U oblasti niskogradnje postignuti su dobri rezultati i ostvarena je vrijednost od 282.036,000 KM.
U 2007. godini izgrađeno je 1.488 stanova sa ukupnom površinom od 78.243 m2 stambenog prostora stim što je u 2008. godinu prenešeno u izgradnju 1.699 stanova.

U sektoru građevinarstva u 2007 godini bilo je zaposleno 12.463 radnika u kom su uključeni radnici na administrativnim, inžinjerskim i tehničkim poslovima.
Veliki zamajac u sektoru niskogradnje daće izgradnja infrastrukturnih objekata u Republici Srpskoj. Vlada RS je ozbiljno pristupila programu građenja putne mreže autoputeva u dužini od 520 km duge mreže i brzih cesta u Republici Srpskoj. U toku je prioritetna izgradnja dionice autoputa Gradiška – Glamočani dok se za preostale dionice vode pregovori sa nekoliko potencijalnih investitora na koncesijskoj osnovi. U samom procesu građenja autoputeva očekivano je zapošljavanje velikog broja novih radnika.

Od velikih preduzeća za obavljanje objekata u niskogradnji posebno se ističu: “Integral-inženjering” d.o.o. Laktaši, “Niskogradnja” d.o.o. Laktaši, Hidrokop” d.o.o. Banjaluka, “Prijedor-putevi” a.d. Prijedor, “Hidrogradnja” Pale.

Industrija građevinskog materijala

Industrija građevinskog materijala u Republici Srpskoj ne može se o posmatrati izdvojeno od izvođenja građevinskih radova u građevinarstvu naročito u stambenoj izgradnji. Od broja izgrađenih objekata i stanova ovisiće i obim proizvodnje u industriji građeviskog materijala.

Proizvodi u industriji građevinskog materijala Republike Srpske su:

  • kamen, šljunak, pijeska, kreč, pečeni gips
  • betonski proizvodi: (betonske cijevi, svježi beton, fasadni malteri)
  • (šuplji blokovi, monta i uložne cigle);
  • opekarski proizvodi ( cigle i crijep);
  • obrada kamena;

Godišnja proizvodnja pjeska i šljunka iz godine u godinu se povećava da bi vrijednost ove proizvodnje u 2006 godini iznosila 14.746.878 KM. Najveći proizvođači su: “Ušće Bosne” a.d.”Kамени агрегати, а.д. БањаЛука, “Каменоломи” а.д. Зворник.

Proizvodnja gašenog kreča u 2006. godini bila je 51.963.000 kg. što je za 28,3 % veća u odnosu na 2005.godinu. Proizvodnja kreča u Republici Srpskoj je nedovoljna i ne može da podmiri potrebe tržišta pa se ovaj material u velikim količinama uvozi. Najpoznatiji proizvođač ovog proizvoda je “Hidrat” a.d. iz Čelinac, “Rudnik krečnjaka” Doboj.

Proizvodi od betona: svježi beton, betonske cijevi, fasadni malteri, su veoma važni za građevinarstvo i za ovaj period uspjevaju da prate investicionu izgradnju u Republici Srpskoj. Asortiman betonskih proizvoda je veoma različit. Preduzeća koja se bave ovom proizvodnjom su “Betonski proizvodi”a.d. Zalužani “Gasbeton-Celkon” Banjaluka, “Binis” d.o.o. Banjaluka, “Mermer” a.d. Čelinac, “Bepro” d.o.o. Laktaši.

Proizvodnja opeke crijepa i ostalih proizvoda za građevinarstvo od pečene gline u Republici Srpskoj je skromna i ne zadovoljava u potpunosti potrebe tržišta stoga se ovaj material u velikim količinama uvozi. Najznačajnija preduzeća koja se bave ovom proizvodnjom su: “TOP” a.d. Banjaluka, “Drina” a.d. Bijeljina, “Ciglana” Gradiška.

Iako su relativno razvijeni kapaciteti za proizvodnju građevinskog materijala: na uvoz kamena, kreča, cementa, betona, keramike sirovog gipsa, kreča, za građevinarstvo izdvojeno je za prva tri mjeseca 2007. godine 18.452.444 KM što je više za 58,4% u odnosu na isti period 2006. godine koji je iznosio 11.676.135 KM.
Oprema kojom raspolažu preduzeća iz IGM je tehnološki zastarijela i zaostaje u odnosu na razvijene evropske zemlje. Stručni kadrovi u ovoj oblasti susreću se sa velikim problemima ali uspijevaju da održe određeni nivo proizvodnje očekujući da će se ubrzo izaći iz teškoća u kojima se trenutno nalaze.
Preduzeća iz ove oblasti mogu ponuditi inostranim firmama različite vidove saradnje: ulaganja u postojeće ili nove programe za proizvodnju građevinskog materijala, zajednička ulaganja ili koperativni nastup na realizaciji konkretnih projekata a i zajednički nastup na inostranom tržištu i drugo.

Privatizacija

U oblasti građevinarstva sam proces vlasničke transformacije je u potpunosti završen Preduzeća su organizovana i posluju kao AD.
Najveše učešće u strukturi vlasništva pored državnog kapitala imaju privatizacioni fondovi a manji dio građani. U narednom periodu može se očekivati konsolidacija preduzeća kako iz oblasti građevine tako iz oblasti IGM putem finasiranja domaćih ili ino ulagača.
Izvršenjem vlasničke transformacije i prelaskom na tržišni način poslovanja dolazi do naglog porasta broja preduzeća u oblasti visokogradnje, projektovanja, niskogradnje,  izvođenju završnih i instalaterskih radova u građevinarstvu. Broj registrovanih preduzeća prema podacima APIF-a, (Agencije za poslovne, informatičke i finansijske poslove) što malih, srednjih i velikih dostigao je cifru u 2006 godini preko 670 pravnih lica iz oblasti građevinarstva.
U komunalnim djelatnostima privatizacija strateških preduzeća će se obavljati  po posebnom privatizacionom programu koji odobrava Vlada RS.
Prema konceptu usvojenom od strane Vlade RS definisano je da se pod strateškim komunalnim preduzećima podrazumijeva djelatnost vodosnabdijevanja i kanalizacije, daljinskog grijanja i distribucije gasa, za koje je utvrđeno da se 20% privatizuje putem vaučer ponude.
Ovakvih preduzeća na području Privredne komore Republike Srpske registrovano je 62 i do sada nijedno nije privatizovano.
Privatizacija nestrateških komunalnih preduzeća obavljena je putem vaučer ponude i prodaje 30% državnog kapitala. Na području koje pokriva ova Komora registrovano je 13 takvih preduzeća. Proces privatizacije u komunalnoj djelatnosti je u zaostatku u odnosu na ostale dijelatnosti i trebalo bi ga ubrzati.

Sajmovi

Preduzeća iz oblasti građevinarstva, IGM, stambeno-komunalne djelatnosti, zanatstva i uslužnih djelatnosti prezentaciju svojih proizvoda obavljaju na sajmovima u Republici Srpskoj, Federaciji BiH, R. Srbiji i Republici Hrvatskoj i drugim zemljama Evrope. Ovi sajmovi imaju međunarodni karakter.

  • "GRAMES" Banja Luka, Republika Srpska,
  • "ZEPS" Zenica, Federacija BiH,
  • "Međunarodni jesenji sajam" Novi Sad i Niš, R. Srbija,
  • "Međunarodni jesenji Zagrabački velesajam" Zagrab, R.Hrvatska,
  • "Minhenski velesajam" Minhen, SR Njemačka,
  • “Međunarodni sajam građevinarstva” Berlin, SR Njemačka,
  • “Sajam građevine i arhitekture” Bolonja, Italija
  • “ Međunarodni velesajam” Moskva, Rusija.

Iskustvo, kvalitetan program i kadrovi kao i reference u ovoj oblasti , garancija su da preduzeća, članice ovog Udruženja mogu uspješno odgovoriti svakom zadatku što su u svom dosadašnjem radu i pokazali. Članice Udruženja mogu ravnopravno uključiti u tržišnu utakmicu sa preduzećima iz zemalja u okruženju.
Stoga pozivamo nove partnere, investitore i sve one koji mog1u ponuditi bilo koji vid poslovne saradnje da to manifestuju ulaganjem u postojeće ili nove programe iz oblasti građevinarstva , proizvodnje građevinskog materijala, zajedničkim ulaganjem ili kooperativnim nastupom konkretnih projekata ali i zajedničkim nastupom na inostranom tržižtu.
Uvjereni smo da je preduzeća iz RS ispuniti Vaše zahtijeve po svim elementima kako po pitanju cijena, kvaliteta i rokova, te na taj način opravdati ukazano povjerenje.